Automatyczny przełącznik gwiazda-trójkąt w praktyce

Silniki elektryczne indukcyjne trójfazowe charakteryzuje duży prąd rozruchu, dlatego dla silników większej mocy stosuje się układy rozruchowe. Może to był układ softstartu, falownik lub stosowany od bardzo wielu lat przełącznik gwiazda-trójkąt. Jest to prosty i tani sposób na ograniczenie prądu rozruchowego silnika. Inne sposoby rozruchu silników trójfazowych są opisane tutaj. Przy zastosowaniu opisywanego przełącznika, uzwojenia stojana w silniku są łączone na czas rozruchu w gwiazdę i następnie po upływie nastawianego czasu rozruchu przełączane w układ trójkąta. Przełącznik gwiazda-trójkąt można stosować tylko jeśli silnik jest przystosowany do pracy w trójkącie, a więc na tabliczce znamionowej powinno być oznaczenie: 400V/690V (Δ/Y) lub 400V (Δ).

gwiazda-trójkąt
Połączenie uzwojeń silnika w gwiazdę oraz w trójkąt
[źródło: ETI, Dokumentacja techniczno-ruchowa nr AB_02: Przełącznik gwiazda-trójkąt]
Dzięki połączeniu na czas rozruchu uzwojeń silnika w gwiazdę, ogranicza się prąd pobierany z sieci trzykrotnie. Również zmniejsza się moment obrotowy trzykrotnie. Wynika to z prostego rachunku matematycznego wyprowadzonego na podstawie schematów połączeń uzwojeń:

gwiazda-trójkąt równania

Połączenie

W celu zrealizowania automatycznego przełącznika gwiazda-trójkąt niezbędne będzie wyprowadzenie z silnika 6 przewodów (plus przewód ochronny PE), czyli po jednym z każdego końca uzwojenia. Układ automatyki składa się z 3 styczników (główny G, gwiazdy Y i trójkąta Δ ) oraz przekaźnika czasowego. W omawianym przykładzie zastosowano również zabezpieczenie termiczne uzwojeń silnika. Poniżej przedstawiony jest schemat połączeń styczników.

przełącznik gwiazda-trójkąt
Automatyczny przełącznik gwiazda-trójkąt
[źródło: ETI, Dokumentacja techniczno-ruchowa nr AB_02: Przełącznik gwiazda-trójkąt]
Jest to układ sterowania ręcznego przyciskami Start/Stop, jednak funkcję tą mogą pełnić również sygnały ze sterownika automatyki (np. PLC). Należy zwrócić uwagę na połączenie przewodów zasilających i uzwojeń silnika do styczników!

Do praktycznego zrealizowania układu niezbędne będzie:

  • stycznik główny ze stykami pomocniczymi: 2xNO
  • stycznik gwiazdy ze stykami pomocniczymi: 1xNO, 1xNC
  • stycznik trójkąta ze stykami pomocniczymi: 1xNO, 1xNC
  • przekaźnik czasowy dedykowany do przełącznika gwiazda trójkąt lub dwa zwykłe przekaźniki czasowe ze stykami NO
  • zabezpieczenie termiczne ze stykiem pomocniczym NC
  • zabezpieczenie nadprądowe układu sterowania oraz zabezpieczenie zwarciowe silnika.

Jeśli któryś ze schematów nie jest zrozumiały, proszę pisać – na pewno odpowiem.

(Visited 2 604 times, 1 visits today)

8 myśli na temat “Automatyczny przełącznik gwiazda-trójkąt w praktyce

  1. Witam.Potrzbny mi prosty i bardzo czytelny schemat załączania silnika trójfazowego trójkąt gwiazda 7,5 Kw za pomocą styczników z cewką 230V.W internecie jest mnóstwo schematów ,lecz ja jako słabo kumaty wolę poradzić się mądrzejszych.Pozdrawiam Henryk

  2. mam silnik 5,5 Kw i potrzebuje dokładnego pokazania jak wychodzić z silnika do wyłoncznika na trójkąt-gwiazda może być fimik

  3. Witam
    Wyjaśnij mi proszę , rolę styków 13,14 gwiazda i trójkąt . Dlaczego podłączone są do cewki głownego stycznika ? Chodzi o pewność że głowny stcznik będzie aktywny ?
    Pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      13 i 14 styczników D i Y – po załączeniu ich przez przekaźnik czasowy, tor prądu dla stycznika G jest zamknięty.
      Z kolei 13 i 14 stycznika G – jest podłączony w ten sposób ponieważ przycisk START jest monostabilny

  4. A możecie Powiedzieć jakie dokładnie rzeczy kupić? Np nazwy przykłady lub linki? Jaki jest koszy zbudowania takiego układu. Potrzebuje go do kompresora 11kw. Mam też alternatywę zrobić przełączanie za pomocą przełącznika czasowego dającego sygnał na siłowni centralnego zamka i to moechanicznie obraca przełącznik. Tak było wcześniej, ale chciałbym dać nowy układ.

  5. Też bym się podłączył pod prośbę dziadzio21. Też 5,5 kW muszę podłączyć pod kompresor. Jeśli można.

  6. Przepraszam. Jednak 7,5 kW.

  7. mgr inż. Maciej Dolata

    Panowie, musi Wam wystarczyć ten artykuł oraz inne na tym blogu. Z kolei jeżeli potrzebujecie czegoś więcej, zapraszam do sekcji „Więcej schematów”.
    Ten artykuł pokazuje gotowy schemat przełącznika gwiazda-trójkąt opartego o dostępne wszędzie styczniki. Jest też gotowa lista z jakich urządzeń składa się przełącznik. Jeśli mimo wszystko to dla Ciebie za mało, to lepiej skorzystaj z pomocy uprawnionego elektryka. To wcale nie kosztuje wiele (na pewno mniej niż wymiana silnika).

Dodaj komentarz

Nazwa *
E-mail *
Witryna internetowa