Rozdział przewodu PEN na PE i N




Obowiązujące w Polsce przepisy mówią, że instalacja elektryczna w budynku powinna być wykonana przede wszystkim w układzie sieci TN-S (trzy lub pięcioprzewodowy). W szczególnie uzasadnionych przypadkach można stosować układ sieci TT lub IT. W układzie sieci TN-S występuje trzy lub pięć przewodów: fazowe L (brązowy, czarny, szary), neutralny N (niebieski) oraz ochronny PE (zielono-żółty). W układzie sieci TN-C zamiast przewodu neutralnego i ochronnego jest wspólny przewód ochronno-neutralny PEN. W związku z tym, że sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia w większości wykonywane są w układzie TN-C, przy zasilaniu budynku należy przejść z układu TN-C na układ TN-S poprzez rozdzielenie przewodu PEN na przewody PE i N. W sieci elektroenergetycznej przewód PEN powinien być możliwie często uziemiany. Podobnie w instalacji odbiorczej TN-S, w której ochrona przeciwporażeniowa jest realizowana przez samoczynne wyłączenie zasilania, możliwie często powinien być uziemiany przewód PE. Rozdzielenie przewodu PEN powinno nastąpić w złączu kablowym i WLZ (wewnętrzna linia zasilająca) powinien być wykonany w układzie TN-S. Jednak w przypadku znacznej długości WLZ, takie rozwiązanie może nie być najlepsze i dopuszcza się rozdział przewodu PEN w rozdzielnicy głównej budynku.

schematZacisk przewodu PEN musi być uziemiony w złączu kablowym i w rozdzielnicy głównej budynku.

  • Jeżeli rozdział następuje w złączu kablowym, to w rozdzielnicy głównej budynku uziemiany jest przewód PE poprzez połączenie go z główną szyną uziemiającą (GSU) połączoną z uziomem fundamentowym.
  • Jeżeli rozdział następuje w rozdzielnicy głównej budynku, to WLZ wykonuje się w układzie sieci TN-C, a zacisk przewodu PEN w rozdzielnicy głównej budynku łączy się z GSU.
  • W przypadku braku uziemienia fundamentowego, należy wykonać dodatkowe uziemienie w pobliżu wprowadzenia WLZ do budynku i połączyć z GSU.

Uziemienie zacisku PEN może być wykonane jako osobne gdy długość WLZ jest znaczna (kilkadziesiąt metrów) – tzn. osobno w złączu kablowym i osobno w rozdzielnicy głównej budynku. Jeżeli odległość złącza od budynku wynosi nie więcej niż kilka metrów, zacisk PEN w złączu kablowym łączy się z uziomem fundamentowym za pomocą taśmy FeZn. Zawsze jednak zacisk PEN w złączu kablowym musi być uziemiony.

Jeżeli budynek jest przyłączany do napowietrznej sieci elektroenergetycznej nN, to przyłącze można wykonać kablem układanym w ziemi lub linią napowietrzną. Przyłącze do linii napowietrznej kablem układanym w ziemi należy wykonać w układzie sieci TN-C (jeśli linia elektroenergetyczna także jest w układzie TN-C). Złącze kablowe powinno być zlokalizowane w linii ogrodzenia lub na elewacji budynku (w zależności od technicznych wymagań wydanych przez spółkę dystrybucyjną). Rozdział przewodu PEN na PE i N wykonuje się zgodnie z zasadami opisanymi wyżej.

W przypadku wykonywania przyłącza napowietrznego do napowietrznej linii elektroenergetycznej nN, złącze kablowe instaluje się na elewacji budynku lub w innym dogodnym do eksploatacji miejscu. Przyłącze wykonuje się w układzie sieci TN-C, a rozdział przewodu PEN na PE i N następuje w złączu kablowym. WLZ wykonuje się w układzie sieci TN-S. Zacisk przewodu PEN uziemia się poprzez połączenie z GSU (jeśli GSU jest połączone z uziomem fundamentowym) lub z uziomem tradycyjnym wykonanym w pobliżu złącza (jeśli brak uziomu fundamentowego).




(Visited 76 273 times, 1 visits today)

105 myśli na temat “Rozdział przewodu PEN na PE i N

  1. czyli co do uziemienia w gniazdku musi być trzeci przewód do zerowego nie można podłączać,?

  2. mgr inż. Maciej Dolata

    Gniazdo 230V to już osobna historia, chodzi o ochronę przeciwporażeniową. A ten wpis dotyczy układu zasilania.
    Co do gniazd – jeśli instalacja jest dwuprzewodowa a gniazda są z bolcem, to trzeba wykonać połączenie pomiędzy zaciskiem przewodu neutralnego(N) a zaciskiem ochronnym (bolcem). To jest tzw. ochrona przeciwporażeniowa przez zerowanie. Przy czym przewód ochronnoneutralny (“zerowy”) powinien być podłączony do zacisku ochronnego i stąd dopiero powinno być połączenie do zacisku N.

    • Witam. W tym roku będę studentem PW na kierunku elektrotechnika. Mam kilka pytań.
      Dlaczego przyjęte jest, że PEN powinien mieć co najmniej 16 mm2? Pewnie chodzi o ten PEN główny dochodzący do złącza kablowego? Bo raczej nie w gniazdku.
      Spotkałem się też, ze stwierdzeniem, że jeśli chcemy zrobić zerowanie to powinniśmy zrobić to we wszystkich gniazdach w pomieszczeniu, czemu?
      Co do powyższego Pana wpisu to zapomniał Pan dodać, że zeruje się tylko w TNC.
      Bardzo ciekawy i pouczający wpis.
      Pozdrawiam, Dawid

      • mgr inż. Maciej Dolata

        “Zerowanie” powinno być zrobione w każdym gnieździe, które posiada zacisk ochronny. Oczywiście ochronę przeciwporażeniową przez “zerowanie” stosuje się tylko w instalacjach starego typu 2 i 4-przewodowych TN-C. W obowiązujących przepisach i normach NIE MA już określenia “zerowanie”. Mamy ochronę przeciwporażeniową przy uszkodzeniu poprzez samoczynne wyłączenie zasilania wraz z ochronnymi połączeniami wyrównawczymi. Więcej o tym pisałem tutaj: https://blog.maciejdolata.com/sep/ogolne-zasady-ochrony-przeciwporazeniowej/
        Przekrój przewodu ochronno-neutralnego PEN określa norma PN-HD 60364-5-54 i zgodnie z nią przewód PEN powinien mieć przekrój żyły nie mniejszy niż 10mm2 Cu lub 16mm2 Al. W związku z tym, że w instalacjach odbiorczych budynków dostosowanie przekroju przewodu do postanowień tej normy jest trudne lub wręcz niemożliwe, konieczne jest stosowanie układu sieci TN-S lub TN-C-S, gdzie przewód PEN jest rozdzielony na PE i N.

  3. Witam mam pytanie odnośnie rozdziału PEN
    Mieszkam w bloku starego budownictwa i chciał bym rozdzielić PEN na PE i N oraz założyć wyłącznik różnicowo prądowy. z rysunku wynika że powinienem przewód PEN podłączyć pod listwę i z niego wyjść dwoma przewodami. Jeden podłączyć pod szynę PE a drugi do różnicówki i z różnicówki pod szynę N Pytanie brzmi następująco jak uziemić szynę/listwę w której będzie podział??

    Pytanie drugie odnośnie gniazdek
    Jak byłem na kursie elektrycznym do 1kV to padł temat podłączania bolca w gniazdku w sieci TN-C to mówili że przewód PEN najpierw podłączamy pod zacisk a dopiero później mostkujemy z bolcem??

    Był bym wdzięczny za odpowiedź

    • mgr inż. Maciej Dolata

      1. Nie trzeba uziemiać szyny, przewód zasilający w bloku powinien mieć uziemiony przewód PEN.
      2. Przewód “zerowy” w gniazdku podłączamy najpierw do zacisku PE(czyli do bolca) i dalej mostkujemy na zacisk N. Dlaczego? Wynika to z zasady “Najpierw chronimy, potem zasilamy“. Chodzi o to aby w przypadku jakiejkolwiek awarii, kiedy przewody są narażone na przegrzanie, ochrona była zachowana jak najdłużej.

      • Witam!
        Zagadnienie porażenia prądem i ochrona przeciwnarażeniowa sa bardzo istotne. Moim zdaniem byłoby dobrze naciskać i przypominać przy każdej okazji, że nie można stosować zerowania jeżeli mamy sieć TN-C-S, a to można odczytać z Pańskich tekstów. Ponadto należy zaznaczać, że po wytworzeniu struktury TN-C-S należy stosować wyłącznik różnicowo-prądowy, co jest istota ochrony przeciwnarażeniowej i dopiero sieć TN-C-S to umożliwia. Pozostawienie gniazdek zerowaniem i tak spowoduje wyłączenie przez wyłącznik różnicowo-prądowy.
        Sieć TN-C-S tworzymy zaraz za jej licznikiem energii. Tak więc i tak nie powinni być gniazdek z ochrona przez PE i zerowanie w jednej sieci.

  4. Dziękuję za odpowiedź O podłączenie w gniazdku pytałem ponieważ na dwóch kursach inaczej uczyli i mówili. Więc w tym momencie jeśli będę chciał założyć u siebie w mieszkaniu RCD to bezproblemowo mogę tylko przed różnicówką dokonać rozdziału PEN na PE i N

  5. Witam Panie Macieju jeszcze raz
    Mam pytanie związane z poprzednim tematem a mianowicie podłączania przewodu PEN w gniazdku. Mój szef jest troszeczkę upierdliwy i zarazem wymagający i męczy mnie o stwierdzenie czemu podłączamy najpierw do bolca przewód a później pod styk N. Rozumie tezę ochrony ale czy to jest w jakiś przepisach budowlanych bądź normach czy tzw. “stara dobra praktyka”. Chodzi o to czy jeśli byśmy wykonywali instalację i podłączyli na odwrót najpierw styk N później bolec czy jakiś inspektor budowlany może się przyczepić do tego i nie odebrać??
    Miał bym też pytanie odnośnie podłączania prawidłowo przewodów w gniazdku, a mianowicie znalazłem wiele teorii mówiących że przewód fazowy podłączamy do lewego styku od bolca a N do prawego patrząc z przodu na gniazdko i czy też jest jakiś przepis czy norma??
    Był bym bardzo wdzięczny za rozwikłanie moich wątpliwości oraz odpowiedź na moje pytania
    Z góry dziękuję i pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      W przypadku gdyby przewody w gniazdku były narażone na przegrzewanie i upali się mostek, lub styk do którego jest podłączony koniec mostka zrobi się luźny to:
      1. Przewód “zerowy” (lub PEN) jest podłączony do zacisku ochronnego – urządzenie przestanie działać a ochrona jest zachowana. Jednak przede wszystkim mamy sygnał że w gniazdku jest awaria. Najpierw chronimy, potem zasilamy – nie zasilamy urządzeń bez zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej.
      2. Przewód “zerowy” jest podłączony do zacisku N – urządzenie działa nadal a ochrony nie ma i nawet o tym nie wiemy. W przypadku zwarcia przewodu fazowego do obudowy urządzenia, żadne zabezpieczenie nie zadziała i istnieje zagrożenie porażeniem (Na obudowie urządzenia pojawia się potencjał równy 230V). Mało tego – w przypadku dotknięcia obudowy na której jest faza i czegoś co jest uziemione ale nie idealnie uziemione (np. jakiegoś grzejnika), przez osobę przepływa prąd, który może być zbyt mały aby spowodować zadziałanie zabezpieczeń nadprądowych, ale wystarczający do porażenia i wywołania niebezpiecznych skutków zdrowotnych.

      Jeśli chodzi o to z której strony podłącza się przewód fazowy, a z której neutralny, to przewód fazowy powinien być podłączony z lewej strony (patrząc z przodu na gniazdo). Jest wiele dyskusji na ten temat, ponieważ dla odbiorników jednofazowych nie ma to znaczenia (poza jakimiś szczególnymi przypadkami). Najlepiej połączyć w całym budynku wszystkie gniazda tak samo i zgodnie z zaleceniami – wtedy żaden inspektor nie ma się o co czepiać.
      Oczywiście muszę wspomnieć, że dzisiaj nie wolno już stosować instalacji dwu i czteroprzewodowych w instalacjach odbiorczych w budynkach mieszkalnych i przy remoncie lub budowie należy zastosować instalację TN-S (3 lub 5-przewodową).

      • Panie Macieju. Przy napięciu 230/400V przez człowieka nie jest w stanie przepłynąć prąd powodujący zadziałanie zabezpieczenia nadprądowego, nawet gdyby był doskonale uziemiony. Aby popłynął prąd o natężeniu tylko 16 A (przy 230V ) opór człowieka musiał by wynosić około 14 omów, a 16 A to nie prąd zadziałania tylko znamionowy, prąd zadziałania jest kilkukrotnie większy. Pozdrawiam.

        • Przecież własnie to zostało napisane.
          Przy okazji pojawia się zagadnienia stosowania różnicówki w tnc. Jak wspomniano w w/w przykładzie prąd rażeniowy jest za mały dla wyzwolenia nadprądowego, ale różnicówkę, już by mógł. A jednak zabrania się stosowania różnicówek w tnc, tylko nikt nie potrafi podać sensownego argumentu.

          • Zostało napisane: “w przypadku dotknięcia obudowy na której jest faza i czegoś co jest uziemione ale nie idealnie uziemione (np. jakiegoś grzejnika), przez osobę przepływa prąd, który może być zbyt mały aby spowodować zadziałanie zabezpieczeń nadprądowych, ale wystarczający do porażenia i wywołania niebezpiecznych skutków zdrowotnych.” Napisane jest tak jakby przy słabo uziemionym grzejniku mogło nie zadziałać, ale przy dobrze uziemionym prawdopodobnie zadziała, co jest nieprawdą. Nawet gdybym dotkną przewodu L i półkilometrowej bednarki to i tak zabezpieczenie nadmiarowe nie zadziała gdyż pomiędzy fazą a ziemią jest opornik(człowiek) o stosunkowo dużej impedancji.

          • Czytam o tej różnicowe na TNC i nadziwić się nie mogę JAK propagatorzy tego pomysłu wyobrażają sobie prace takiego układu. Niby dlaczego całość prądu miałaby wrócić przez PEN a nie część przez uziemienie wybijając różnicówkę?

    • PEN / TN-C to lipa. Przepalas sie zacisk w puszczce albo skrzynce od kabla PEN i mamy na obudowie urzadzenia faze…
      W niektorych krajach to zabronione!

  6. Witam dziękuję za wyczerpującą odpowiedź
    Jeśli chodzi o prawidłowe podłączanie przewodów w gniazdku w której normie dokładnie to znajdę??

    Jeśli chodzi o podłączenie PEN do bolca a później do styku rozumiem że chodzi o bezpieczeństwo ale czy jest to też zawarte w którejś normie czy po prostu praktyka mówi “najpierw zabezpieczamy a później zasilamy”??

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Szukałem trochę na ten temat i okazuje się jednak że sposób połączenia przewodów w gniazdku nie jest unormowany. Są jedynie zalecenia i dobra praktyka. Zalecenia takie można znaleźć w wielu książkach, opracowaniach SEP i publikacjach, np: “W. Orlik – Egzamin kwalifikacyjny elektryka w pytaniach i odpowiedziach”. Bardzo przepraszam za nieścisłość.
      Jeśli chodzi o podłączenie PEN najpierw do zacisku ochronnego – też nie ma tego określonego w żadnych normach ani przepisach, ale również jest w opracowaniach i książkach. Np. w książce wspomnianej powyżej. A zasada, że nie wolno zasilać urządzeń bez zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej wynika z wiedzy technicznej i z Prawa Budowlanego.

    • Podłączenie wykonuje sie przy stanie beznapięciowym sieci i zabezpieczonym stanie wyłączenia. Kolejność nie ma żadnego znaczenia. Przed podaniem napięcia i tak wszystkie przewody muszą byc podłączone do gniazdek.

      • Ale nie chodzi o kolejność podłączania w momencie podłączania tylko o to, że gdy mamy przewód PEN czyli wspólny neutralny i ochronny, to podłączamy ten przewód najpierw do “bolca” a potem podłączamy do niego styk neutralny w gnieździe.

  7. Dzień dobry
    Mama pytanie dotyczące uziemienia przewodu PEN. A co się stanie jeśli nie dokonam rozdziału przewodu PEN na PE i N w miejscu uziemienia tylko 40 m dalej. Czy to będzie miało wpływ na samoczynne wyłączenie zasilania? Czy muszę ten przewód na 40 m znowu uziemiać?

    pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Wszystko zależy od tego czy jest taka możliwość. Uziemienie rozdziału przewodu PEN na PE i N zapewnia utrzymanie potencjału ziemi na przewodzie PE. Jeśli pomiary wykażą, że ochrona przeciwporażeniowa jest skuteczna, to można zostawić uziemienie w jednym miejscu. Mimo wszystko, jeśli jest możliwość wykonania tej linii 40m przewodem 5-żyłowym, będzie to lepsze rozwiązanie. Tak jak napisałem powyżej – wszystko zależy od danego przypadku, jakie są możliwości.

    • Norma przewiduje uziemienie przewodu ochronnego ale nie nakazuje uziemienia rozdziału PEN na PE i N. Przewód ochronny PE może być wielokrotnie uziemiany

  8. Sytuacja jest taka, że trasa 40 m wykonana jest przewodem 4 żyłowym i nie wchodzi w rachubę wymiana tego przewodu. Przewód dochodzi do kolejnej rozdzielni i dopiero w niej mogę wykonać rozdział. Czyli uziemienie tego rozdziału będzie zależeć od impedancji pętli zwarcia i wymaganego czasu wyłączenia? Co się stanie jeśli dokonam rozdziału przewodu PEN bez uziemienia ale na skutek niesymetrii lub innego zakłócenia na przewodzie N pojawi się niebezpieczny potenciał (jak to miało miejsce w sieci TN-C), czy ten potenciał przeniesie się na PE który jest połączony z nim w rozdzielni czy może uziemienie które jest wykonane 40 m wcześniej “ściągnie” ten potenciał do ziemi?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Dokładnie, to zależy od skuteczności ochrony przeciwporażeniowej.
      To czy uziemienie przewodu PEN na początku linii wystarczy, aby na przewodzie PE nie pojawił się niebezpieczny potencjał, wykażą pomiary.

  9. Dziękuję bardzo za pomoc.

  10. Witam, w nowo budowanym domu podczas wykonywania przyłącza napowietrznego na elewacji domu, wykonujący je elektryk powiedział, że powinienem ze skrzynki licznikowej usunąć przewód uziemiający i miejsce rozdziału PEN na PE i N, tak samo usunąć przewód PE z linii WLZ od skrzynki licznikowej do tablicy rozdzielczej i dopiero w tablicy rozdzielczej wykonać rozdział i uziemienie PEN, a WLZ wykonać jako TNC. Zgodnie z moją wiedzą i informacjami z Pana artykułu rozdziału powinienem PEN powinienem dokonać w skrzynce licznikowej, WLZ (który ma ok. 12m) do skrzynki rozdzielczej prowadzić jako TNS, a w tablicy rozdzielczej dokonać ponownego uziemienia PE przez główną szynę uziemiającą (uziemienie fundamentowe).
    Moje pytanie brzmi: kto jest w błędzie, ja czy elektryk wykonujący przyłącz?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Generalnie rozdział powinien nastąpić w skrzynce licznikowej, ale w tym przypadku wszystko i tak zależy od tego jakie warunki wydał ZE. Na przyłącze powinien być projekt zatwierdzony właśnie przez ZE. Dlatego trudno bez tej wiedzy określić kto się myli, musi Pan to sprawdzić w warunkach wydanych przez ZE.

      • Dziękuję za odpowiedź. Faktycznie w warunkach jest napisane, że rozdział PEN ma być zrealizowany w tablicy rozdzielczej. Niemniej jeszcze 2-3 lata temu gdy kolega podłączał swój dom, w warunkach miał zapisany rozdział PEN w skrzynce licznikowej. Jak widać przepisy ZE potrafią zmieniać się dość często.
        Pozdrawiam.

  11. Dzień dobry.mam pytanie na temat montażu rcd jak i rozdziału pen na pe i n.Im więcej czytam na ten temat tym mam coraz większy mętlik .Mam taki przypadek.Kolega kupił sobie dom.Stary dom do remontu.Poradziłem mu żeby napisał do ZE o przydział mocy 380 V.Na słupie ma zainstalowane główne przyłącze z licznikiem a dalej puszczony kabel 4 żyłowy do tablicy podłączony do wyłącznika która mieści się w budynku.Chciałem mu zamontować różnicówki na każdą faze.Miał zainstalowaną 3 fazową różnicówke ale ja mu zaproponowałem na każdą faze osobno.Żeby w razie czego nie wyłączyło mu całego domu a zawsze prościej będzie zlokalizować usterkę.Gość który mu to instalował powiedział że to sieć TN-C albo TN-S.Trochę dziwne bo to 4 żyłowa to raczej TN-C.A że ostatnio dużo czytałem na temat sieci TN-C i instalowaniu w nich wyłaczników RCD mam obawy co do tego czy to montować czy nie.Od słupa do rozdzielki będzie nie więcej chyba jak 25 metrów.Czy zatem powinienem w rozdzielce rozbić przewód PEN na dwie listwy PE i N.N do róznicówki a do listwy PE podłaczyć z odbiorów 3 żyłe i to wystarczy.Czy powinienem z listwy PE wyprowadzić żyłe na zewnątrz i podłaczyć do zakopanej bednarki.A może przewód PEN w przy słupie powinien być rozbity na PE i N i tam wbity do uziomu.Pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Jeżeli w budynku jest instalacja 3 i 5-cio przewodowa to można przez rozdział przewodu PEN przejść na sieć TN-C-S. Jeśli chodzi o rozdział to proponuję wykonać go w rozdzielni a listwę uziemić łącząc z bednarką.
      Domyślam się, że budynek jest wyposażony w instalację odgromową, tak? W takim razie listwę PE należy połączyć z bednarką, a dodatkowo w rozdzielni zainstalować zabezpieczenia przeciwprzepięciowe typu 1+2 (B+C)

      • Witam ponownie.Dziękuje za odpowiedz.A propo odgromu no niestety niema ale i tak myśle że warto zainstalować takie zabezpieczenie.Pozdrawiam

      • Witam Panie Macieju. Czy w przypadku istnienia instalacji odgromowej w budynku (połączonej z fundamentem) można listwę PE połączyć z tą właśnie instalacją? Czy powinien to być osobny uziom np. poprzez wkopanie bednarki? Czy w przypadku połączenia PE z uziomem odgromowym w razie uderzenia pioruna nie wprowadzimy potencjału do instalacji?
        pozdrawiam

        • mgr inż. Maciej Dolata

          Można uziemić tym samym uziomem. Ważne żeby podłączyć się do uziomu a nie do zwodu instalacji odgromowej. W przypadku wyposażenia budynku w instalację odgromową, powinno się w rozdzielnicy zainstalować zabezpieczenie przeciwprzepięciowe typu 1+2, które również musi być połączone z uziomem.

          • Dziękuję pięknie za odpowiedź.
            Panie Macieju, a co zrobić w momencie gdy z fundamentów budynku wypuszczono jedynie 4 punkty i są one połączone ze zwodami pionowymi instalacji odgromowej a dodatkowo spięte ze sobą bednarką? Czy w takiej sytuacji lepiej jest zrezygnować z jednego zwodu pionowego i połączyć ten punkt z uziemieniem PE czy wykorzystać do tego osobny element np. szpilkę lub zakopaną bednarkę i podciągnąć pod skrzynkę elektryczną (taka bednarka mogła by również służyć jako uziemienie zabezpieczenia typu 1+2, które jak rozumiem również nie powinno być połączone ze zwodem instalacji odgromowej)?
            Pozdrawiam serdecznie.

          • mgr inż. Maciej Dolata

            Wystarczy dokopać się do bednarki i tam podłączyć.

  12. P. Inżynierze
    Mieszkam w budynku w którym 40 lat temu w mieszkaniach wykonano instalcje 2-przewodowo ( Al ), w dwóch zabezpieczanych obwodach :światło i gniazdka, niektóre z tzw “zerowaniem”.
    Dwa lata temu w budynku wymieniono instalację na 3-przewodową, a w mieszkaniach jak sobie właścicele zadecydują. Czyli do mieszkania mam doprowadzone nowe przewody ( Cu ), wykorzystano L i N a uziemienie wisi w powietrzu. Czy można wykorzystać to uziemienie i wykonać jeden odzielny obwód wykorzystując to uziemienie i podpinając sie pod fazę i zero i zastosować osobne zabezpieczenie 6A tego obwodu ( po wyłaczniku nadprądowym 16A ). Wymiana całej instalacji w mieszkaniu wchodzi w rachubę przy najbliższym remoncie, czyli za dobrych kilka lat.

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Oczywiście, że można wykorzystać przewód PE. Nie ma też konieczności stosowania dodatkowego zabezpieczenia, wystarczy że obwód jest zabezpieczony istniejącym wyłącznikiem B16. Chyba że nowy obwód wymaga zastosowania mniejszego zabezpieczenia. Może Pan też ten nowy obwód zabezpieczyć dodatkowo różnicówką.

  13. witam serdecznie;

    mam pytanie, do budynku gospodarczego jest podciągnięty przewód L i N, a chciałbym zrobić w gniazdkach także PE, wiem że mogę to zrobić łącząc bolec PE w gniazdku z dochodzącym przewodem N, a czy mogę zastosować w związku z powyższym różnicówkę? czy będzie działać? oczywiście za róznicówką będzie B16. i jak mam podłączyć róznicówkę?
    czy muszę wyprowadzić dodatkowy przewód PE przed różnicówką do gniazdka? pozdrawiam i będę wdzięczny za podpowiedź

  14. z tego co tam wyczytałem, to mogę przewód PEN rozdzielić przed “różnicówką”, a czy mogę to zrobić tuż przed nią? czy zadziała poprawnie? w necie znalazłem taki schemat: http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/233005941dfcde78.html czy jest on prawidłowy? mogę tak zrobić?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Tak, można rozdzielić przewód PEN w skrzynce z RCD.
      Co do zdjęcia, to przewód PEN proponuję najpierw podłączyć na szynę PE i stamtąd dopiero zrobić mostek na RCD.

  15. przepraszam że drążę temat, ale czy w takim wypadku jak pan napisał: (“…przewód PEN proponuję najpierw podłączyć na szynę PE i stamtąd dopiero zrobić mostek na RCD”) szynę PE muszę dodatkowo uziemić? a jeśli tak to w jaki sposób?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Nie powinno być potrzeby dodatkowego uziemiania, ale na koniec proszę wykonać pomiar impedancji pętli zwarciowej

  16. Czy źle wykonana bednarka może być gorsza od jej braku? Pytam bo nie zrobiłem przy wykopie wokół domu i myślę zrobić podwójną linię bednarki w wykopie podczas kładzenia kabla zasilającego razem będzie ok 40m, czy to dobry pomysł?

  17. Witam P. Inż.
    W tym roku wykonano mi nowe przyłącze do domu z uziemieniem fundamentowym przy liczniku więc od skrzynki licznikowej do rozdzielni w domu idą mi przewody L-N-PE. Niestety dom ma swoje lata i w tej chwili instalacja jest kombinowana.Dwa obwody które są w części po remoncie mam trzy żyłowe, trzy obwody w starej części domu dwużyłowa instalacja miedziana. Rozdzielnia w domu jest nowa, bezpieczniki nad prądowe typ B.Elektryk który mi to wykonywał podłączył przewód PE do zacisku z przewodami N. Przewody PE od dwóch nowych obwodów wiszę nie podłączone( tymczasowo w gniazdkach są mostki). Czy takie połączenie jest prawidłowe, czy też te dwa nowe obwody powinny być połączone już bezpośrednio przez zacisk z PE a mostki zlikwidowane.Przyznam, trochę mię to niepokoi czy takie podwójne połączone razem uziemienie czyli fundamentowe i punkt zerowy w sieci jest prawidłowe i bezpieczne. I jeszcze jedno pytanie, czy w takiej kombinowanej instalacji mogę zastosować bezpiecznik różnico prądowy , przynajmniej na tych dwóch nowych obwodach ? Z góry dziękuję z odpowiedź.

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Jak najbardziej można zastosować RCD na nowych obwodach. Listwy PE i N powinny być rozdzielone i przewody PE i N z nowych obwodów również, a mostki PE-N w nowych obwodach usunięte. Jednak wszystkie te poprawki najlepiej żeby wykonał wykwalifikowany elektryk, który dokładnie oceni stan instalacji, niech Pan nie robi tego samodzielnie!

  18. Witam.
    Planuję zmodernizować instalację w domu, niestety mam zbyt mało danych, jedyne co wiem, to że moja instalacja zasilana jest dwoma kablami, a więc zapewne L i PEN. Budynek z roku 1960. Instalacja przed budynkiem była już modernizowana, a korki w skrzynce przed licznikiem były wynoszone na zewnątrz przez Zakład Energetyczny. Planuję rozdzielić przewód PEN na PE i N, nie jest to trudne tak jak wykonanie całej dalszej instalacji z osobnymi obwodami na poszczególne urządzenia o większym poborze mocy, gniazdka w pokojach i oświetlenie. Jednak zastanawiam się nad dwoma problemami.
    Po pierwsze czy muszę wiedzieć czy przewód PEN ma uziemienie gdzieś po drodze między słupem a moim domem? Czy to w ogóle istotne jaki mam rodzaj zasilania (TN – S, TN – C, itp.) i kto mi odpowie na to pytanie, czy w ogóle jest sens dzwonić do Zakładu Energetycznego?
    Po drugie ze względów organizacyjnych i finansowych planuję tą swoją modernizację przeprowadzić w pewnym czasie, więc pewnie będzie taka sytuacja że część domu będzie działać na nowej instalacji z rozdzielonym PEN na PE i N, a część będzie posiadać PEN, czy wówczas na urządzeniach podłączonych do PEN będzie napięcie na obudowie?

  19. Witam
    Mam kilka pytań:
    1. Jaka powinna być grubość przewodu łączącego uziemienie dodatkowe z GSU i na jaką głębokość powinien być wbity pręt uziemiający?
    2. Co muszę zrobić, aby legalnie wymienić starą instalację w domu jednorodzinnym i wykonać ją w systemie TN-C-S (Posiadam SEP 1kV E)?

    Pozdrawiam

  20. Witam.Mieszkam w bloku mieszkalnym zbudowanym w latach 70 tych.
    Instalacja aluminiowa. W krotce będzie wymieniana. W kuchni po podłączeniu kuchenki okazało się że nie ma zera.(iskrownik-zapalniczki .) Tw uziemiłem się do najbliższej rury (gazowej) i teraz wszystko gra.Wiem że to nie jest do końca dobre rozwiązanie. Pytanie brzmi czy mogę użyć rur doprowadzajacych wodę do budynku lub kaloryferowych jako dodatkowe uziemienie?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      “Nie do końca dobre rozwiązanie” to delikatnie powiedziane. Takie rozwiązanie stwarza zagrożenie porażeniem innych osób mieszkających w budynku. Rury nie stanowią przewodów odprowadzających! Zalecam odłączenie tego przewodu od rury.

  21. Witam, od kilku tygodni zmagam się z pociągnięciem zasilania do garażu i przy okazji uziemieniu szyny PE (w kamienicy jest układ TN-C, w rozdzielni w mieszkaniu rozdział PEN na PE i N, instalacja TN-S ale jeszcze bez uziemionego PE). Moje pytanie dotyczy długości i ciągłości przewodu którym chcę uziemić szynę PE. W garażu mam bednarkę do której chcę się podpiąć asxem (4x16mm Al) i wykorzystać jedną żyłę do pociągnięcia uziomu do rozdzielni w mieszkaniu gdzie mam ową szynę. W pozostałych żyłach będzie faza i N, jedna żyła pozostanie wolna. Elektryk zaproponował aby nie musieć ciągnąć grubego asxa po mieszkaniu, że zrobi skrzynkę połączeniową tuż przy zewnętrznej ścianie kamienicy i połączy kabel mieszkaniowy z asxem (w mieszkaniu od rozdzielni do ściany kamienicy położę 4x10mm Cu i połączę go z asxem).

    1) Czy takie przerwanie przewodu uziemiającego jest dozwolone?
    2) Czy miksowanie przewodów Cu i Al jest dozwolone (nie tylko uziemiającego ale również fazowego i N)?

    Długość ścieżki kablowej od rozdzielni do bednarki to około 30 metrów.

    Moje drugie pytanie dotyczy częściowo zmodernizowanej instalacji. W mieszkaniu mam instalację 3-żyłową, ale pozostało kilka gniazdek 2-żyłowych. Czy jeśli uda mi się uziemić szynę PE i założyć różnicówkę obejmującą całą instalację, to jak ta różnicówka będzie “reagować” na starych gniazdkach? Po prostu nie zadziała?

    Z góry dziękuję za odpowiedź!

  22. Dzien dobry. Na moim osiedlu znajduje sie linia napowietrzna typu TN-C. Całość doprowadzona jest do skrzynki elektrycznej znajdującej się na elewacji budynku. Jakiś czas temu elektrycy poprowadzili mi kabel ziemny 4X16 Al do garazu. Wszystko jest podłączone do tego typu skrzynki:http://allegro.pl/e24-rozdzielnica-rozdzielnia-skrzynka-mennekes-11m-i4914030578.html. Moje pytanie brzmi: Czy taka instalacja bez wyłącznika różnicowoprądowego ma prawo bytu? Czy powinienem teraz założyć wyłącznik różnicowoprądowy i tym samym zastosować uziom szpilkowy? Ewentualnie czy punkt podziału PEN mogę dokonać w wyżej wymienionej skrzynce i uziemić go np. w takim złączu: http://allegro.pl/0437-listwa-zaciskowa-lzg-95-35-szara-i5460341127.html? Z góry dziękuję za jakielkowiek podpowiedzi.

  23. Witam
    po przeczytaniu wpisu oraz odpowiedzi na komentarze mam mętlik.
    Jeśli mam w domu przewód siłowy 4 żyłowy l1,l2,l3,N i przewody 230v 2 żyłowe L1, N, to aby uzyskać funkcję PEN, trzeba zrobić (tylko) rozdwojenie przewodu N, czy rozdwojenie + uziemienie jednego rozdwojonego przewodu, który teraz będzie PE?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Witam
      Zazwyczaj wystarcza tylko rozdział, ale na to pytanie może odpowiedzieć tylko elektryk po oględzinach i pomiarach

  24. witam mam pytanie chciałbym wyłączyć siłę w budynku gospodarczym bo z domu jednorodzinnego jest przeciągnięty prąd mam starą instalacje są 4 korki i podobno jak się wykręci jeden to nie będzie siły i nie wiem który

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Siła to 3 fazy. Muszą być 3 bezpieczniki. Niestety w Internecie nikt Panu nie odpowie które. Jeśli nie ma opisu, to trzeba wyłączać i robić pomiar obecności napięcia. Proponuję skontaktować się z elektrykiem.

  25. Witam,
    A co Pan powie na taki przypadek. Mamy przyłącze kablowe ze słupa linii nn dłg. 20m. Uziemienie przez ogranicznik przepięć na słupie. Złącze kablowe znajdować się będzie 10 m od uziemienia słupa SN. Oczywiście można wykonać wspólny uziom SN i nn. Ale ja myślę nad tym aby nie uziemiać złącza kablowe bezpośrednio a jedynie przez przewód PEN kabla zasilającego od słupa. Co Pan o tym myśli?

  26. Witam. Czy jest prawidłowe wykorzystanie metalowej konstrukcji budynku jako przewodu ochronnego? Do maszyny został doprowadzony przewód 4-żyłowy, więc jako 5 żyłę podłączono osobny przewód do pobliskiego elementu konstrukcji. Z góry dziękuje za odpowiedź.

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Konstrukcja może stanowić część systemu połączeń wyrównawczych, jednak poza tym powinien być do maszyny doprowadzony przewód ochronny od szyny uziemiającej. Pytanie czy ten 4 przewód o którym Pan pisze to nie jest przewód ochronny? A połączenie z konstrukcją jest połączeniem wyrównawczym?

  27. w skrzynce mam 4razy 10 . jak mam polozyc pe ? czy w zetce musz miec pe?

  28. edek rozwine problem – elektryk polozyl mi instalacje 3 fazowa w domku jedno rodzinnym ale polozyl mi zasilanie 4 razy 10 bez pe. muwi mi ze to taki przepis. skrzynke mi obudowali sciankami .i co teraz ?musze sam polozyc pe ale jak ? czy musze bednarke polozyc ?ile tej bednarki ?czy musze ja do budynku wprowadzic ?czy musze poprowadzic ja do zetki ?jeszcze zetki niemam to energia postawi .jestem w kropce niewiem co mam robic .elektryk tu nie przyjedzie bo on jest z poznania a ja z gdanska. prosze o pomoc —

  29. kolagen@o2.pl

    jak rozwiązać problem rozdzielania PEN -> PE różnicówka N z faktem że oświetlenie idzie przed różnicówkę zatem jego N spotyka się z PE z rozdziału?

  30. Witam! Posiadał skrzynkę pietrowa 5x LGY 16mm . WLZ mam 2 przewodowy . Co pan proponuje w tej sytuacji ? Wymiana WLZ aktualnie nie jest możliwa . Czy przewód PE potraktować jako PEN i go rozdzielić w domu? Właśnie mam nowa instalacje zmieniona w domu na 3 przewodowa

  31. Witam. U mnie jest taki ciekawy przypadek, że rozdział mam wykonany w rozdzielnicy w budynku, PEN podłączony do GSU. Ale sprawdziłem sobie czy PEN i GSU mają taki sam potencjał. Okazało się, że różnica wynosi 3V, a prąd płynący pomiędzy PEN, a GSU to 300mA. Martwi mnie to trochę, bo uziom wykonany jest z bednarki, która będzie się szybciej przez to rozkładać, przez elektrolizę. Czy się mylę?
    Czy nie lepiej było by uziemić wyłącznie PE po rozdziale i dołożyć ogranicznik przepięć na N.

  32. Witam elektryków polskich!
    Nasuwa mi się pytanie odnośnie podłączenia bolca pod 2żyłowy przewód ze ściany. Czy prawidłowo będzie jeśli przewód N (w puszce pod gniazdem) rozdzielę w złączce wago a z tej złączki poprowadzę 2 kabelki jeden do bolca i jeden do zacisku N?
    Zasada “najpierw ochrona potem zasilanie” tu nie obowiązuje gdyż nie istnieje pojęcie “najpierw”. Co o tym uważacie Panowie?

    Pozdrawiam 🙂

  33. Witam,
    Proszę o odpowiedz na pytanie jak mam podłączyć starszą maszynę która ma zasilanie L1L2L3 PEN a gniazdo zasilające jest L1L2L3 N PE? Dziękuję i pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Najlepiej wymienić gniazdo na maszynie na 5-polowe

      • czy wymiana gniazdka z4P na 5P zmieni warunki techniczne podłączanej maszyny. chyba nie! w instalacjach przemysłowych (maszyna poprzez sposób zasilania kwalifikuje sie do tej kategorii) nie stosuje sie przewodu N. zatem podłączenie należy wykonać w taki sposób L1, L2, L3, PE. powodzenia.
        jacek

  34. Witam. Pytanie które chce zadać kilka razy już padło ale nie doczytałem satysfakcjonujacej mnie odpowiedzi. Mianowicie mam w garażu stara instalacje TN-C, kabel fazowy i ochronno neutralny i chciałbym podciągnąć zasilanie do altanki która stoi około 2 metrów obok. Przed altanka chciałem zamontować skrzynkę rozdzielnicza i tam zdrobic podział instalacji PEN na PE i N oraz zastosować wyłącznik różnicoprądowy oraz dwa nadpradowe. Mam więc pytanie czy szyna PE musi być uziemiona?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Podejrzewam że tak, ale na 100% można na to pytanie odpowiedzieć tylko będąc na miejscu. Pozdrawiam

  35. Witam!
    Mam pytanie. Dlaczego przy podziale pen na pe i n stosuje się dwie listwy , czyli listwa PE I N skoro i tak te listwy się mostkuje ?

  36. Dzien dobry. Mam pytanie dotyczące wymiany instalacji w mieszkaniu posiadam instalacje dwuzylowa budynek zasilany jest linia napowietrzna 4 przewodowa nie mam pewnosci czy jest to uklad TNC bylem zobaczyc na slupowej stacji transformatorowej I sa dwie bednarki niebieska I zolto zielona. Zolto zielona bednarka uziemia czesci przewodzace Czesc bednarki wchodzi do Rozdzielni slupowej. Czy bednarka w tej Rozdzielni laczy sie bezposrednio z szyna N? Czy moze ze wzgledu na 2 bednarki moze byc to uklad TT?

  37. Witam, zastałem taką sytuację. W ZK dokonano rozdziału PEN na PE i N, następnie AL 4x35mm^2 wprowadzono Przed rozdzielnie główną w budynku (L1, L2, L3, N). W ZK podłączono taśmę FeZn 25×4 i doprowadzono do uziomu fundamentowego, następnie wyprowadzono przed rozdzielnią główną.
    1.Czy takie wykonanie jest prawidłowe?
    2. Czy należy odłączyć “bednarkę” w ZK, a rodziału dokonać w rozdzielni głównej, i przyłączyć do GSU, a GSU do uziomu fundamentowego?
    3. Czy przewód ochronny z GSU do RG,w przypadku zastosowania przewodu fazowego 35mm^2 to przynajmniej 16mm^2, nie mniej?
    4. Czy przewody ochronne z GSU do pomocniczej szyny wyrównawczej powinny być również o przekroju 16mm^2?
    Odległość budynku od ZK to 7m.

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Rozdział jest wykonany prawidłowo.
      1. Nie należy odłączać bednarki, a GSU powinna być dodatkowo z nim oczywiście połączona
      2. Najlepiej zastosować 35mm2.
      3. To zależy od wielu czynników: odległości pomiędzy szynami, do czego służą pomocnicze szyny itp. Rezystancja w punkcie uziemienia (czyli również na szynie pomocniczej) powinna być mniejsza niż 10 Ohm.

      • Dzień Dobry,
        Co to jest Rezystancja w punkcie uziemienia?
        Rozdzielam PEN w Złączu Kablowym (ZK) tuż przed domem, następnie wprowadzam z ZK WLZ 3F przewodem 5×10, N podłączając do listwy N w Tablicy Mieszkaniowej TM, a PE do listwy PE w TM.
        Z zacisku PE w TM wracam linką 1x10mm2 na zewnątrz (blisko ZK) i podłączam do pręta wbitego w ziemię – uziomu.
        1. Miedzy którymi punktami powinienem pomierzyć tę Rezystancję? … i czym to się mierzy – zwykły miernik wystarczy?
        2. Czy z TM mogę podłączyć tę linkę 10mm2 bezpośrednio do pręta uziemienia, czy powinienem zrobić to przez jakieś GSU?

      • Dzień Dobry,
        Pytanie o pomiar Rezystancji w punkcie uziemnienia. Moja planowana instalacja to w uproszczeniu:
        -Złącze Kablowe ZK przy samym domu, wchodzi do niej kabel 4żyłowy z PEN (TN-C)
        -w ZK z jednego zacisku następuje rozdział PEN na PE i N.
        -z ZK Kabel WLZ 5×10 do Tablicy Mieszkaniowej TM, żyła PE do listwy PE, żyła N do listwy N (listwy te nie są zmostkowane między sobą w TM)
        – z listwy PE w TM linka 1×10 z powrotem na zewnątrz do pręta uziomu wbitego kolo ZK.
        1. Jak/ miedzy którymi punktami i czym się robi pomiar takiej rezystancji? Czy zwykły miernik wystarczy?
        2. Czy muszę stosować szynę GSU między TM a prętem uziomu, czy też mogę tę linkę 1×10 podłączyć bezpośrednio z zacisku listwy PE w TM do pręta uziomu?
        Będę wdzięczny za odp.

        • mgr inż. Maciej Dolata

          Pomiar rezystancji uziomu wykonuje się przeznaczonym do tego miernikiem. Zacisk PE w TM może służyć jako GSU.

          • Dziekuje za odp.
            Na innym forum znalazlem info, ze do uziomu powinno sie stosowac 1x16mm2 Cu a max. odleglosc od zacisku (w moim orzypadku bedzie to zgodnie z Pana potwierdzeniem- zacisk PE w TM) do uziomu 0,5m. Tego drugiego warunku nie mam szans spelnic.
            Czy orientuje sie Pan, czy rzeczywiscie sprawa odleglosci i srednicy kabla sa uregulowane takimi przepisami jak wyzej i z czego wynika taka koniecznosc?

          • mgr inż. Maciej Dolata

            Średnice i sposoby uziemiania regulują odpowiednie normy, najlepiej tam szukać.

            P.S: To nie jest forum

  38. Witam,
    mam takie ptyanie.
    Jest rozdzielnia zasilona kablem 4-żyłowym w ekranie.
    W szafie zabudowane są szyny N i PE. Fazy podpięte są na wyłacznik, N na szynę N a ekran kabla do szyny PE.
    Jaki w szafie teraz jest układ? TN-S czy TN-C-S. Jeśli TN-S to czy wystarczy zrobić mostek na szynie N i PE żeby był układ TN-C-S?

  39. Witam, mam takie pytanie:
    dom zasilany przewodem 4 żyłowym. Przy czym, w rozdzielnicy na zewnątrz, skąd przewód idzie do skrzynki bezpieczników w mieszkaniu, jest przewód PE(żółto-zielony)podłączony do uziemienia. Chciałbym w mieszkaniu wymienić stare (topikowe) bezpieczniki na nowe. W domu kilka lat temu wymieniłem całą instalację na miedzianą i przewody 3 żyłowe. Kupiłem rozdzielnicę i wszystko co potrzeba. Ale … sprawa przewodu PE w mieszkaniu. Skąd go wziąć by podłączyć do listwy zaciskowej w rozdzielnicy?
    dziękuję za odpowiedź.
    pozdrawiam

    • mgr inż. Maciej Dolata

      W kablu zasilającym, przewód N (lub PEN) powinien być podłączony do uziemienia w ZK i następnie rozdział można zrobić w rozdzielnicy domowej.

      • Dziękuję.
        Tak, przewód N(PEN) w ZK, czyli skrzynce na zewnątrz budynku, jest podłączony do uziemienia(płaskownik/bednarka). Skąd do skrzynki z bezpiecznikami wewnątrz domu, idzie już przewód 4 żyłowy. Rozumiem, że w rozdzielnicy dzielę i wyprowadzam już przewody PE i N. Jeszcze raz bardzo dziękuję.

  40. Mam jeszcze jedno pytanie:
    w związku z tym, że zamierzam wymienić starą skrzynkę na nową rozdzielnicę, chciałbym dołożyć do niej wyłącznik różnicowoprądowy.
    Dom jest zasilany instalacją typu TN-C. Teraz, zgodnie z poprzednią Pana odpowiedzią, zamierzam w nowej rozdzielnicy rozdzielić przewód PEN na PE i N. Ale doczytałem gdzieś indziej, że w takim układzie(TN-C), wyłącznik różnicowoprądowy będzie działał niezbyt poprawnie. Zatem, czy jest sens dołączyć różnicówkę?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Instalacja w której przewód N i PE są rozdzielone to instalacja TN-S

      • Tak, tyle, że ja doczytałem – na innych stronach – że wyłącznik różnicowoprądowy by zadziałał, winienem założyć przed rozdziałem PEN na PE i N w rozdzielnicy.

        • Proszę zapomnieć o tamtych “innych stronach”. Przewód PEN występuje wyłącznie w sieciach typu TNC gdzie wyłączników różnicowoprądowych nie stosuje się.

  41. Dzień dobry. Blok z lat 80. Liczniki i bezpiecznik przylicznikowy na klatce schodowej oraz bezpieczniki w mieszkaniu. Połączeń licznik mieszkanie Al. Czy można w mieszkaniu dokonać zmian z TNC na TNS? wątpię aby przewód był 16mm. Jaka jest dopuszczalna minimalna grubość przewodu aby to zrobić? Czy w mieszkaniu trzeba wykonać uziemienie?

  42. Witam Panie Macieju, szybkie pytanko, stary domek, przyłącze 1F, wewnątrz pokładziona nowa instalacja TN-S, przyłącze z ZE TN-C, licznik i zabezpieczenia przed i za licznikowe na strychu, instalacja odgromowa, dotychczas brak uziomu.
    Dwaj elektrycy, 2 różne propozycje uziemienia i rozdziału PEN.
    ZE pozwala na podział PEN w ZK w skrzynce z licznikiem która będzie na elewacji budynku, a tablica rozdzielcza z bezpiecznikami będzie wewnątrz domu – jakieś 12m od licznika.

    Czy zrobić osobny pomocniczy uziom dla pkt. podziału PEN i główny uziom ( jako GSU ) do tablicy rozdzielczej, czy jako jeden uziom i wyprowadzić jedną bednarkę do pkt. podziału PEN a drugi do TR, dzięki, pozdrawiam.

  43. Witam serdecznie,

    Panie Macieju mam pytanie mianowicie mam w złączu rozdzielony PEN i do domu WLZ idzie 5x10mm2, jest wbity pręt koło domu do niego około 7 metrów bednarki, która kończy się na elewacji około 1,5 do maks 2 metrów od rozdzielnicy głównej. Moje pytanie brzmi czy jak zrobię na elewacji puszkę z listwą uziemiającą i do niej przyłączę bednarkę oraz poprowadzę LGY 16mm2 od szyny PE te powiedzmy około dwóch metrów to będzie dobrze rozwiązane ? Czy raczej powinienem bednarkę poprowadzić jak najbliżej rozdzielnicy głównej aby zmniejszyć ile się da odległość tych dwóch metrów LGY ? Mam ogranicznik przepięć dehnshield tns255 i otrzymałem informacje od producenta, iż przewód PE od ogranicznika do szyny PE nie może przekraczać 0,5 metra, ale nie ma wzmianki o długości przewodu od szyny PE do bednarki. Tym samym się pogubiłem.
    Będę zobowiązany za podpowiedź.
    Pozdrawiam Maciej

  44. Mam pytanko.
    Mieszkanie z lat 70.
    Pokoje na starej instalacji 2 żyłowej. WLZ stare.
    Kuchnia i Łazienka podciągnięte 3×2,5. (narazie nie używane tylko)
    Rozdzielnia w tej chwili 2x16A+1x10A
    W nowej rozdzielni mają być zabezpieczona dodatkowe nowe przewody, elektryk coś mówił o rcbo i dobezpieczeniu, czy można tam założyć tą różnicówkę, skoro w gniazdkach które zostną na starej 2 żyłowej części instalacji sa gniazda z mostkiem N-PE?

  45. “Zacisk przewodu PEN musi być uziemiony w złączu kablowym i w rozdzielnicy głównej budynku.” To podłączamy do uziemienia w zk pen i dalej puszczamy 4 żyły do rozdzielni głównej budynku i tam dzielimy na pe i n ? ( Uziemiający dodatkowo punkt rozdziału ?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Obecnie OSD nie zgadzają się już na podłączanie przewodu PE w złączu kablowym. Najlepiej od ZK poprowadzić przewód 4-żyłowy, a uziemienie wykonać dodatkowo.

  46. Dzień dobry,

    mam pytanie odnośnie łączenia starej instalacji dwużyłowej z nowym WLZ w układzie TN-C-S.
    Zauważyłem, że w każdym gniazdku ze stykiem ochronnym nie ma wykonanego zerowania. Próbowałem poszukać informacji na ten temat, ale nie znalazłem satysfakcjonującej mnie odpowiedzi, a więcej pytań. Jednak, natknąłem się natomiast na opracowanie dr Edwarda Musiała, w którym to była mowa o modernizacji WLZ z TN-C na TN-C-S. Znalazłem w nim informacje, że przewód “zerowy” starej instalacji dwużyłowej (która jest w omawianym mieszkaniu) do czasu wymiany wymiany na trójżyłową powinien być podłączony do żyły żółtozielonej (żyła ta pełni funkcję przewodu PEN, do momentu wymiany instalacji elektrycznej na trójżyłową we wszystkich mieszkaniach). Najlepszym rozwiązaniem byłaby wymiana starej instalacji dwużyłowej na nową (wtedy w mieszkaniu byłaby sieć TN-S). Niestety, takie rozwiązanie na tę chwilę nie wchodzi to w grę. Czy w takiej sytuacji istnieje zatem konieczność przepięcia przewodu “zerowego” do przewodu PEN (żółtozielonego) oraz czy istnieje możliwość dokonania “zerowania” we wszystkich gniazdkach ze stykiem ochronnym w celu zapewnienia doraźnej ochrony przeciwporażeniowej?

    Pozdrawiam,
    Mateusz

    PS. Link do wywodu dr Edwarda Musiała
    http://www.edwardmusial.info/pliki/do_del_wzd.pdf

    • mgr inż. Maciej Dolata

      W takim przypadku połączenia powinny być następujące:
      – w rozdzielni domowej zacisk PE i N połączone ze sobą
      – zerowanie we wszystkich gniazdach
      Rzeczywiście wychodząc z zasady “najpierw chronimy”, przewody zerowe powinny być podłączone do szyny PE.

  47. Witam – mam pytanie, może nieco dziwne, ale nie znalazłem odpowiedzi na nie w internecie, a Pana wpis jest najbardziej rzeczowy z wszystkich. Otóż: mam blaszak na działce, gdzie właśnie doprowadzili prąd. Z granicy działki do blaszaka mam położony 4x10mm2. (3xL + N) (czy poprawna nazwa to PEN?). Rozumiem, że w rozdzielni muszę dołożyć połączenie listwy N z GSU. Jak to fizycznie wykonać? Blaszak niby postawiony jest na wylanym betonie i przyspawany do kotw w nim utopionych. Mam gdzieś obok wkopać bednarkę i wprowadzić ją do niego następnie przewodem do rozdzielni i do listwy N? Czy bednarka może stykać się z konstrukcją blaszaka, czy ma być wprowadzona odseparowując konstrukcję od uziomu? Czy może jeszcze inaczej?

    • mgr inż. Maciej Dolata

      Konstrukcja blaszaka powinna być uziemiona, czyli połączona z uziomem który Pan wykona. Tak jak Pan napisał – trzeba wykonać uziom i doprowadzić do listwy PEN. W tym punkcie będziemy mieli rozdział na N i PE.

  48. Witam
    Proszę powiedzieć czy jak mam układ sieci tn-c ze słupa chce wykonać nowe przyłącze w budynku jest sieć tn-c , ZE chce nowy licznik na zewnątrz budynku.
    Moje pytanie jest : czy montując nowa skrzynkę licznikowa ZP trzeba wykonać uziom mimo , ze przejście z sieci tn-c na tn- c-s będzie w rozdzielni budynku . Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Nazwa *
Email *
Witryna internetowa