Rodzaje i terminy badań instalacji elektrycznych

Badania instalacji elektrycznych mają na celu sprawdzenie jej stanu technicznego pod względem bezpieczeństwa użytkowników oraz pod względem zagrożeń pożarowych stwarzanych przez instalacje i urządzenia elektryczne. Badania instalacji i urządzeń elektroenergetycznych ma zapewnić ich bezpieczną eksploatację. Możemy wyróżnić badania instalacji odbiorcze i eksploatacyjne (okresowe). Każde badanie instalacji i urządzeń wykonuje się poprzez ich oględziny, pomiary parametrów technicznych oraz próby funkcjonowania i działania.

Zabezpieczanie silników elektrycznych

Każdy silnik elektryczny o napięciu znamionowym do 1kV powinien być zabezpieczony przede wszystkim przed zwarciami i przeciążeniami. Dodatkowo stosuje się także zabezpieczenia zanikowe, które zapobiegają samoczynnemu rozruchowi silnika po załączeniu napięcia zasilającego. Innym ważnym zabezpieczeniem może być detektor zaniku fazy, który nie pozwoli na załączenie silnika w przypadku braku jednej z faz. Jeżeli ważny jest kierunek obrotów silnika, stosuje się detektory kolejności i zaniku fazy. Najważniejszymi jednak zabezpieczeniami są zabezpieczenia zwarciowe i przeciążeniowe – chronią one silnik i przewody łączące go ze źródłem zasilania.

Baterie kondensatorów sposobem na oszczędność na energii elektrycznej

Większość odbiorników elektrycznych prądu przemiennego pobiera z sieci energię czynną oraz energię bierną. Są to dwie podstawowe składowe całościowej energii pobieranej przez urządzenia. Energia czynna jest zamieniana na pracę użyteczną urządzeń oraz na straty cieplne. Z kolei energia bierna nie wykonuje żadnej pracy chociaż jest niezbędna do działania niektórych urządzeń. Głównymi jej odbiornikami są silniki elektryczne oraz transformatory. Jeżeli moc bierna Q=0 to całkowita moc pobierana przez urządzenie jest mocą czynną. Jest to sytuacja idealna. Miarą zawartości składowej biernej w prądzie jest współczynnik mocy cosφ. Im mniejszy współczynnik, tym większa zawartość składowej biernej w prądzie.

Samoczynne wyłączenie zasilania w układzie sieci TN

Samoczynne wyłączenie zasilania jest jednym ze środków ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu. Przy stosowaniu tego środka ochrony, musi być zastosowana ochrona podstawowa przez zapewnienie izolacji podstawowej lub osłony i przegrody oraz ochrona przy uszkodzeniu zapewniona przez połączenia wyrównawcze ochronne. Są to nieodłączne warunki uzyskania skutecznej ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez samoczynne wyłączenie zasilania. W układzie sieci TN do ochrony przed porażeniem powinny być stosowane zabezpieczenia nadprądowe, albo zabezpieczenia ochronne różnicowoprądowe.

Ogólne zasady ochrony przeciwporażeniowej

We wszystkich instalacjach elektrycznych ważne jest zachowanie bezpieczeństwa, tak aby użytkownicy instalacji byli absolutnie bezpieczni. Zadanie to jest realizowane przez środki ochrony przeciwporażeniowej. Ochrona przeciwporażeniowa (przed porażeniem prądem elektrycznym) jest to zespół środków technicznych które mają za zadanie zapobiec przepływowi prądu przez organizm lub ograniczyć wartość przepływającego prądu do wartości niegroźnej dla organizmu lub ograniczyć czas przepływu prądu przez organizm do wartości dopuszczalnych. Podstawową zasadą jest, że części czynne niebezpieczne nie mogą być dostępne, a części przewodzące dostępne nie mogą stwarzać zagrożenia porażeniowego przy normalnych warunkach pracy oraz w przypadku pojedynczego uszkodzenia.

Co oznacza klasa ochronności i stopień IP?

Urządzenia elektryczne posiadają oznaczenia dotyczące ich klasy ochronności oraz stopnia ochrony zapewnianej przez obudowę IP. Jest to ważne oznaczenie, ponieważ informuje jakie środki ochrony przeciwporażeniowej należy zastosować oraz jaki poziom ochrony urządzenia zapewnia obudowa urządzenia, a więc w jakich warunkach środowiskowych urządzenie może pracować. Klasa ochronności określa środki jakie należy zastosowań w celu zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej. Nie określa ona stopnia bezpieczeństwa urządzeń. Stopień ochrony zapewniany przez obudowę, oznaczany symbolem IP oraz cyframi i literami następującymi po nim, informuje o tym jaką ochronę dla urządzenia oraz dla ludzi zapewnia obudowa urządzenia. W zależności od stopnia ochrony IP urządzenie może pracować w różnych warunkach środowiskowych.

Działanie prądu elektrycznego na organizm ludzki

W ostatnich latach nastąpił znaczny postęp jeśli chodzi o wiedzę w zakresie oddziaływania prądu na ludzi. Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (IEC) szczegółowo analizowała prowadzone w tym zakresie badania na ludziach i zwierzętach i publikowała uzgodnione wnioski i poglądy w kolejnych wydaniach raportu 479 Komisji IEC. Przepisy ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym zawarte są w normie PN-IEC (HD) 60364 i są one odzwierciedleniem rozpoznania skutków przepływu prądu elektrycznego przez ciało ludzkie, dostępnych środków ochrony oraz warunków ekonomicznych. Przepływ prądu elektrycznego przez ciało ludzkie może powodować niebezpieczne skutki, a nawet śmierć. Skutki te są zależne od rodzaju i wartości przepływającego prądu oraz drogi i czasu przepływu.

Podłączenie silnika indukcyjnego klatkowego 3-fazowego

Silnik indukcyjny klatkowy zbudowany jest w części stałej zwanej stojanem i części ruchomej zwanej wirnikiem. W stojanie nawinięte są trzy uzwojenia fazowe, które w czasie pracy mogą być połączone w gwiazdę lub w trójkąt. Sposób połączenia zależy od sposobu zasilania silnika. Silnik indukcyjny klatkowy może być zasilany bezpośrednio z sieci, przez przełącznik gwiazda-trójkąt lub poprzez falownik. Przełącznik gwiazda-trójkąt pozwala ograniczyć prąd rozruchowy silnika, jednak zmniejsza też jego moment rozruchowy. Silnik może być również zasilany bezpośrednio z sieci. Należy wtedy zwrócić uwagę na sposób jego podłączenia. Istnieją dwa rodzaje połączeń silnika – w gwiazdę oraz w trójkąt. Każdy silnik może być zasilany poprzez falownik, dzięki czemu istnieje możliwość płynnej regulacji jego prędkości obrotowej oraz płynnego i łagodnego rozruchu. Poza tym falownik pozwala na podłączenie silnika trójfazowego do jednej fazy, dzięki zastosowaniu falownika jednofazowego.

Wyłącznik różnicowoprądowy

Wyłącznik różnicowoprądowy (pot. różnicówka) jest urządzeniem realizującym samoczynne wyłączenie zasilania w przypadku porażenia lub uszkodzenia izolacji. Działanie wyłącznika opiera się na pomiarze całkowitego prądu wpływającego przewodami fazowymi i wypływającego przewodem neutralnym. Człon pomiarowy wyłącznika, oparty o przekładnik Ferrantiego mierzy sumę geometryczną prądów przepływających przez wyłącznik. Suma ta w poprawnie działającej instalacji elektrycznej wynosi zero.